Metrum Forte versterker

Metrum Forte versterker

Mijn ervaringen met de Forte in de loop van de tijd.

8 mei 2017

De Forte is nu met tussenpauzes een week of 2 in huize Audiomaat. Als eerste heb ik de Forte aangesloten op een kleine set met Harbeth P3ESR speakers, Croft Micro 25R voortrap en Denon 1450AR cd speler. Ja een cd speler van rond de eeuwwisseling die nog steeds lekker klinkt. Op een eindversterker begin ik meestal met een 2DW Gold powercord, niet te dun en niet te dik. De P3' tjes hebben graag dikke speakerkabel icm Croft dus die laat ik zitten. Het klinkt meteen al serieus, ik bedoel je hoort meteen de kracht van de Forte, letterlijk controle. Plaatsing is meteen duidelijk, tonaal gaat het al lekker en meteen is duidelijk dat er van felheid/helheid geen sprake is. Nee opvallend zacht komt eerder in me op. Ik laat de Forte een paar dagen in de kleine set om te acclimatiseren. Zowel ik als de versterker hebben dat nodig.

 

Na een paar dagen is me wel duidelijk dat er iets moet veranderen. Ik mis wat afbeeldingsscherpte en ruimte informatie. Het beeld is te vol, tonaal iets te veel brei. Wat experimenteren met WOW blokjes onder de pootjes van de Forte  geeft al een veel beter resultaat maar tevreden ben ik nog niet. Ik vervang de 2DW Gold power voor de iets dunnere  2DW power. Ja lekker, beter beeld en meer punch.

 

Een dag later vervang ik de P3 door de Falcon Ls3/5a. De Falcon is wat makkelijker aan te sturen dan de P3, maar is zeer verwant natuurlijk. Toch geeft het een groot verschil. Met de Falcon klinkt het vrijer en groter. 

 

 

Ik moet met de P3 naar een klant die Harbeth Compact 7 heeft en neem ook de Forte mee. Misschien hebben we even tijd om ook de Forte op de C7 te beluisteren. Dan neem ik de Adagio ook maar mee. We hebben aan het einde van de dag ook de combi Adagio/Forte beluisterd op de Compact 7 luidsprekers van Harbeth. Zoals de klant verwoordde, "het waren de mooiste vocalen van de dag, maar dat laag vliegt alle kanten op !". Ja van laagcontrole was weinig sprake, maar dat lag zeker niet alleen aan de Forte. Speakerplaatsing, akoestiek en bekabeling waren nog verre van optimaal. Deze ervaring, kort maar krachtig, leerde mij wel dat het losse karakter van de Forte ook voor problemen in het laag kan zorgen. Deze problemen had zijn Naimsetje niet, maar ja daar klonken de stemmen weer veel minder fraai.

 

Eenmaal thuis heb ik een paar dagen naar de Harbeth monitor 30.1 geluisterd. Op de goedkoopste Croft Integrated met de Denon 1450AR. Goh das eigenlijk best wel weer leuk, cd'tjes draaien. Even nix geen gestream en veranderen. Even muziek luisteren, lekker. Maar ja met al die dozen in de huiskamer toch maar weer de Forte en de Adagio uitgepakt en aangesloten. Ook de 30.1 vind dikke speakerkabel lekker op Croft en heb ik dus maar laten zitten. Tja dat gaat wel weer even een stukkie verder allemaal. De 30.1 is mijn favoriete speaker in de Harbeth familie. Deze speaker weet op alle fronten voor mij de juiste balans te vinden. Ik vind het belangrijk dat een opname wordt weergegeven zoals ie is opgenomen. Daarmee bedoel ik dat ik de opname-ruimte terug wil horen in mijn luisterruimte. Ik wil niet alleen maar de stemmen en instrumenten horen in mijn huiskamer. Nee ik wil het geheel zoals het is opgenomen ervaren in mijn eigen luisterstoel. Een heel belangrijk onderdeel daarvan is dus het weergeven van (de lucht in) de opname ruimte, zodat deze ruimte zichtbaar wordt voor de luisteraar. Afmetingen van de ruimte en de afstanden tussen de muzikanten onderling worden dan in 1 ooropslag duidelijk zichtbaar. Ja kijken met je oren, lucht zichtbaar maken. Waar praat die man nou toch over ?

 

Over het herbeleven van een akoestische ruimte. Iedereen hoort het verschil tussen een opname in een kerk en een opname in een kleine zaal. Dat is geen kunst. De kunst is het om het juist uit je set te laten komen. Met de juiste apparaten kan dat. Metrum heeft altijd al bewezen dat dat ook mogelijk is met digitale apparaten. Net als met vinyl !! Metrum heeft de vanzelfsprekendheid van een muziekweergave weer teruggebracht zonder gebruik te maken van vinyl. Maar dit terzijde.

 

De monitor 30.1 is ook een ideale tuning partner. Deze monitor laat iedere verandering horen. Ook nu hoor ik weer dat er iets zit te wringen. Ik verander de stroomkabel op de Forte naar de FiRST ReF, de goedkoopste van het stel. Dan hoor je een aantal pluspunten maar ook minpunten. Met de FiRST ReF heb ik een lekker gestoken beeld maar tonaal/ruimtelijk is het toch wel wat mager/iel. Ik besluit op de NTRL ReF interlink te vervangen door de FiRST ReF en de stroomkabel weer terug te brengen naar de 2DW Gold. Dit brengt niet veel beters/slechters. Wat wel opvalt is dat je best flinke veranderingen in stroomkabel en interlink kan aanbrengen zonder al te schokkende verschillen. De Forte blijft homogeen en zacht.

 

Speakerkabel, ja die had ik nog niet veranderd. Hup daar gaan we dan van een 2DW ReF 5.0 naar een 2DW ReF 4.0. Op papier scheelt dat maar 0.5mm2 ( van 1x 2.5mm2 naar 2x1mm2). Maar dat verschil is wel groot in de weergave. Ik krijg een scherper gestoken en dieper beeld, tonen zijn indringender, het is krachtiger. Hier word ik blij van en bestel de Forte in het zwart.

 

Later vervang ik de 2DW 4.0 door een 2DW 2.0 ( van 2x1.0mm2 naar 1x1.0mm2 ). Voor mijn oren is dat nog aangenamer. En vandaag heb ik mijn goedkoopste FiRST ReF speakersnoertje er tussen gehangen en wat schetst mijn verbazing ? Inderdaad das misschien wel de lekkerste van het stel voor de Forte/30.1 combi.

Ik laat het zo even spelen en draai een oude speellijst die ik gebruikte op de X-fi show in 2013. Die lijst telt momenteel 313 nummers...................

 

16 mei 2017. Na 90 uur inspelen.....

 

Cees Ruitenberg heeft persoonlijk de nieuwe Forte afgeleverd in Tilburg. En die ziet er een heel stuk beter uit dan de proto. Ook hier weer de glasplaat bovenop met aan weerszijde roosters voor de koeling. Kan ik dus weer opnieuw beginnen met inspelen. Ik verneem van Cees dat ik de eerste dealer ben in Nederland met de Forte. Ben ik ook een keer ergens 1e mee, trots op mezelf.

 

Al mijn kabelveranderingen waren niet nodig geweest als ik de Forte meteen had aangesloten op een apart stekkerblok. Zelf gebruik ik als enige filter op het stroomnet een 1,5kVA AudioConsulting scheidingstrafo. Dat gaat heel mooi in veel gevallen maar met de Forte even niet. Metrum besteed zelf altijd veel aandacht aan de stroomzijde en in dit geval gaan het niet samen. Nu speel ik dus weer met een 2DW ReF 5.0 speakerkabel op de Monitor 30.1 en een 2DW Gold power op de Forte en een 2DW power op de Adagio. Jongens wat een verschil met de vorige aansluitingen. M-WaY Double Dutch WaY 2DW GoldIk type dit met een smile op mijn gezicht omdat op de achtergrond de muziek lekker staat te pruttelen. Nu ben ik al jaren aan het luisteren naar Croft en kan je gerust stellen dat ik totaal ver-Croft ben. Zelf vind ik dat helemaal niet erg omdat dat voor mij als gebruiker en verkoper geen belemmering is. Ik geniet enorm van Croft en Croft versterkers onderscheiden zich door de muziekopname als een homogeen geheel te presenteren. Mooi 3D geplaatst rijk in toon en gemakkelijk te genieten. Als er dan een versterker voorbij komt die dat ook doet dan sla ik toe. De Forte is zo'n versterker, zeker niet hetzelfde als Croft maar met dezelfde oh zo belangrijke eigenschappen om muziek te genieten en meer.

 

Voor nu wil ik schrijven over de combi Forte/Adagio, later zal ik ook de Forte als eindversterker gaan vergelijken met Croft voor- en eindversterker combinaties.

 

Zoals eerder vermeld is de authoriteit van de Forte meteen duidelijk. Je voelt de kracht en de aanwezigheid van de versterker door de overtuigende weergave van de muziek. En daar mee doel ik op de aanwezigheid van instrumenten en stemmen zowel links/rechts als voor /achter in het beeld. Alles krijgt meteen zijn plek en blijft daar onafhankelijk van volume nivo.  Ja zelfs bij zeer zacht spelen is er volledig beeld met alle nuances. En bij harder spelen blijft ook alles op zijn plaats, komt niet naar voren en  wordt ook niet opgeblazen. Proportionaliteit blijft behouden. Gelukkig maar.

 

Al vele malen heb ik naar CD/DAC direct sets geluisterd en ik moet eerlijk bekennen dat ik het met een goede voorversterker altijd mooier vond. Je mist dan meteen de voorversterker omdat het beeld, hoewel zeer duidelijk afgetekend, dan kleur en tonaal gewicht moet ontberen. Het wordt al snel te analytisch en tonaal arm of dun. Je kan er  van houden maar ik hou van andere thee. De Forte is dus andere thee. Metrum heeft er voor gekozen om de Forte zeker te laten matchen met de Adagio . Voor alle duidelijkheid, de Adagio is een DAC met volume regeling. Wel is waar een mooie volume regeling , maar het is nog geen voorversterker in de ruime zin van het woord. Daar ligt dus een zware taak voor de Forte. Heet ie misschien daarom zo ?

 

Met wat ik nu hoor kan het niet anders zijn dan dat de Forte flink wat voorversterkerwerk verzet. Analytisch is het zeker niet en dun ook niet. Het tegenovergestelde is eerder waar. Hoge resolutie ( veel pixels dus ) rijk en  warm.

 

 24 mei 2017 De 250 uur voorbij...

 

Iets over de helft zeg ik dan meestal. Menig apparaat/speaker is na 500 uur pas gaan stabiliseren. Volgens de gebruiksaanwijzing is 2 weken flink spelen nodig om op smaak te komen.Op advies van Cees Ruitenberg laat ik de versterker 24/24 aan staan en spelen. Tussen de Adagio en de Forte hangt een niet gebalanceerde NTRL ReF RCA. De laatste dagen valt op dat stemmen en instrumenten wel erg groot worden weergegeven. Een typisch inspeel ding. Dan weer te groot , dan weer te klein, dan weer te plat, dan weer te ver weg. Met de Forte is het niet anders. Sinds gisteren heb ik het idee dat alles steeds beter in verhouding wordt weergegeven. De diepte is aan het toenemen, stemmen en instrumenten nemen niet meer te veel plek in beslag, het loopt minder in elkaar over. Tonaal gaat het eigenlijk vanaf het begin aan al mooi. Van hel/fel is nooit sprake geweest, het middengebied is er altijd geweest ( wel vaak te veel ), het laag krijgt steeds meer contouren. Inspelen vind ik altijd verloren tijd maar vanaf nu kan het genieten de overhand gaan krijgen. Nu nog dat laatste stukje proportionaliteit, balans , evenwicht in grootte en gewicht.

 

Sinds kort ben ik, gedwongen, overgestapt om DHLabs Ultimate RCA connectoren. Deze zijn klankmatig identiek van de Twisted Pair Design variant, ze accepteren alleen niet de dikte van mijn kabel. Geen probleem daar passen we wel een mouw aan. Maar omdat ik ze toch moest laten  overkomen uit de VS heb ik ook maar een setje Ultimate XLR mee laten komen. Daar heb ik even een NTRL ReF XLR mee gemaakt en deze na een dag en een nacht cable coocken ook tussen de Forte en de Adagio gehangen. Je kan gebalanceerd en on-gebalanceerd gelijktijdig aansluiten op de Forte. Met behulp van een schakelaartje kan je dan schakelen tussen gebalanceerd  of RCA. Niet dat ik gebalanceerd wil gaan luisteren maar ik heb dan wel de mogelijkheid om de oude en nieuwe connectoren met elkaar te vergelijken. Gebalanceerd klinkt de set Adagio/Forte anders, dat wist ik al. Gebalanceerd klinkt altijd anders en meestal zo anders dat ik weer graag terug ga naar RCA. Maar wat schets mijn verbazing. Dat klinkt inderdaad anders, maar nu wel zo dat ik het lekker laat spelen. Na een paar uur valt me goed op dat de afbeelding en proportionaliteit positief zijn beïnvloed door de gebalanceerde interlink. Het beeld is dieper, stemmen en instrumenten zijn krachtiger en kleiner, meer in verhouding. Het plaatje is makkelijker te genieten, is minder opgeblazen. In veel gevallen vind ik gebalanceerd spelen te analytisch klinken. Alle aandacht gaat als eerste naar de details, die springen er meteen uit. Hierdoor mis ik het geheel van de beleving. Je kan ook zeggen dat gebalanceerd vaak te schoon, te opgeruimd klinkt. Dat is hier ook het geval maar door de opruiming is er meer te genieten. Ik ben benieuwd of dit positieve effect er over 250 uur nog is. Voor als nog blijf ik gebalanceerd spelen.

 

 

 

 

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden